Verzameling 'Tussen geschiedenis en herinnering'

De Uitgeverij Kimé te Parijs publiceert, in samenwerking met de Stichting Auschwitz en de vzw Auschwitz in Gedachtenis, de verzameling 'Entre Histoire et Mémoire' [Tussen Geschiedenis en herinnering].

 

Transdisciplinair en genre-overschrijdend

De collectie 'Tussen geschiedenis en herinnering' groepeert teksten die een verband hebben met getuigenissen, herinnering en geschiedenis. We gaan uit van een simpele vaststelling: de thema's en problematieken rond herinnering en geschiedenis laten zich in geen enkele discipline vastzetten, ze behoren nooit helemaal tot het domein van de geschiedenis noch tot dat van de herinnering. In de collectie vindt de lezer individuele of collectieve werken binnen de literatuurstudie of de kunsten, maar ook de humane en sociale wetenschappen. Trans- en interdisciplinair dus, maar dat niet alleen. 'Tussen geschiedenis en herinnering' is ook genre-overschrijdend. Hoewel er weliswaar bepaalde conventies bestaan voor historische en herinneringsstudies, nemen de talrijke werken in dit domein uiteenlopende vormen aan en zijn ze niet beperkt tot één genre. De collectie bevat uiteraard essays in verschillende disciplines, maar ook getuigenissen, verhalen, eventueel theaterstukken, filmanalyses of scenario's, biografieën, tentoonstellingscatalogi of werken met een pedagogische doelstelling. De pluraliteit van de collectie wordt bovendien benadrukt dankzij een doorgedreven vertaalbeleid.

 

Zopas verschenen:

 

Edith Bruck, Signora Auschwitz, 2015, 114 p. (nr. 12)

 

bruckDit uitzonderlijk rijke boek is een onmisbaar werk in de Holocaustliteratuur.

‘Signora Auschwitz’, zo noemde een schoolmeisje Edith Bruck tijdens een van haar getuigenissen. Edith Bruck doet hier haar verhaal – het verhaal van een overlevende en getuige van de genocide op de Joden. Ze vertelt over de pijn, zowel moreel als fysiek, die het gevolg is van een interne strijd tussen twee tegengestelde ambities. Enerzijds beschouwt ze getuigen als een manier om zichzelf te bevrijden en om recht te doen aan de slachtoffers van de Holocaust. Anderzijds wil ze liever niet meer over Auschwitz praten en de draad van het normale leven weer opnemen dat ze nochtans voorgoed is verloren in het kamp. In het boek komen alle aspecten aan bod van de malaise die overlevenden ervaren: het onomkeerbare verlies van geliefden en van de wereld die ze kennen uit hun kindertijd, het ongeloof bij hun toehoorders, de onmogelijkheid om de realiteit van Auschwitz over te brengen en de onvermijdelijke afstand die er ontstaat tot die ervaring, de rol en de plaats van de getuige, en de vermoeidheid die ook Edith Bruck, net als haar vriend Primo Levi, voelt als ze met ‘jongeren’ werkt.
Signora Auschwitz stelt het naïeve maar breed gedragen idee bij dat getuigen steeds een deugdzame en nobele opdracht is.

Edith Bruck werd in 1932 geboren in Hongarije, in een erg arm Joods gezin. Op haar twaalfde werd ze naar Auschwitz gedeporteerd. Na jaren van omzwervingen in Europa en Israël gaat ze in 1954 in Rome wonen. Haar werk, autobiografisch en poëtisch, is getekend door de ervaring van het genocidaire geweld.

 

ISBN: 978-2-84174-721-4
Prijs: € 14,00

Onlinebestelling

 

 

Sonderkommando et Arbeitsjuden. Les travailleurs forcés de la mort [Sonderkommando en Arbeitsjuden. Dwangarbeiders van de dood], 2015, 255 p. (nr. 11)

Neerslag van een colloquium dat plaatsvond van 23 tot 25 mei 2013 in het International Press Center van de Residence Palace en de Koninklijke Bibliotheek van België.

 

sonderkommandoHoewel de massamoorden in het Oosten meer aandacht krijgen dan ooit en Auschwitz jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers ontvangt, kunnen het Sonderkommando en Arbeitsjuden, nochtans eerste getuigen van de ‘Holocaust door vergassing’, nog steeds op weinig erkenning rekenen. Verdwijnt de problematiek van de vergassing dan naar de achtergrond? Gaan we hen blijven behandelen als paria’s van de geschiedenis en van de herinnering, deze mensen die gedwongen meedraaiden in de meest geavanceerde criminele operatie van de moderne tijd? Deze bundel biedt, voor het eerst in Europa, een overzicht van relevant historisch onderzoek en getuigenissen, en vormt het vertrekpunt van een debat over de plaats van deze mensen in de herinnering aan de Holocaust en de naziterreur. U leest er artikels van de meest vooraanstaande specialisten in het domein.

 

ISBN: 978-2-84174-730-6
Prijs: € 25,00

Onlinebestelling

 

 

 

Voorafgaande titels:

 

Frediano Sessi, Auschwitz. 1940-1945, 2014, 267 p. (nr. 10)

 

sessi

 

In 1940 wordt een Poolse kazerne in een snel tempo uitgebreid en omgebouwd tot wat in minder dan twee jaar Auschwitz zal worden: een concentratiekamp en een uitroeiingscentrum, voornamelijk voor de Joden van Europa, maar ook voor de Sinti en Roma, voor de Sovjet krijgsgevangenen waarop men de eerste vergassingen zal toepassen, en voor de gedeporteerden die te zwak zijn om dwangarbeid te ondergaan. Frediano Sessi duikt in de archieven van het Museum van Auschwitz, onderzoekt talrijke getuigenissen en gaat de dialoog aan met het onderzoek van de meest gerenommeerde historici. Hij slaagt erin om zodoende het dagelijkse leven van deze ongeziene hel in zowel het hoofdkamp (Auschwitz I) als in Birkenau (Auschwitz II) en Buna-Monowitz (Auschwitz III) te reconstrueren. Deze studie, tegelijk diepgaand maar ook toegankelijk voor een breed publiek, beantwoord aan de eisen die Primo Levi stelde: iedereen zou verplicht moeten zijn te weten dat Auschwitz bestaan heeft en wat er zich afspeelde, en zelfs indien begrijpen onmogelijk is, is wéten noodzakelijk.

 

 

Keerzijde van het boek (pdf)

Inhoudstafel (pdf)

ISBN: 978-2-84174-645-3

Prijs: € 21,00

Onlinebestelling

 

 

Peter Kuon, L'écriture des revenants. Lecture de témoignages de la déportation politique [Geschriften van de overlevenden. Lezing van de getuigenissen van politiek gedeporteerden], 2014, 456 p. (nr. 9)

 

kuon

 

Wat moeten we aanvangen met de honderden, zelfs duizenden teksten die ons nagelaten werden door overlevenden van de nationaal-socialistische concentratiekampen en uitroeiingscentra? Teksten die steeds terugkeren en die ons monotoon voorkomen, die volgens historici weinig trouw blijken aan de werkelijkheid en volgens de mening van de literairen erg onbeholpen geschreven zijn. De auteur stelt ons een methode voor om de teksten op een zodanige manier te lezen om zodoende te begrijpen wat deze schimmen uit het verleden ons proberen te vertellen over wat eigenlijk onbeschrijfelijke maar wel degelijk reële ervaringen zijn. Door de verschillende teksten over gezamenlijke ervaringen (de aankomst, de langzame ontmenselijking, de gewaarwording van een ongekende veerkracht om te overleven en tenslotte de bevrijding) te kruisen, ontdekt hij tussen de plooien van al deze uiteenlopende verhalen, tussen wat gezegd wordt en wat verzwegen wordt, de subjectieve waarheid van de getuigenis, literair of niet.

 

 

Keerzijde van het boek (pdf)

Inhoudstafel (pdf)

ISBN: 978-2-84174-646-0

Prijs: € 28,00

Onlinebestelling

 

  

Sila Cehreli, Témoignage du Khurbn. La résistance juive dans les centres de mise à mort – Chełmno, Bełżec, Sobibór, Treblinka [Het Joodse Verzet in de uitroeiingskampen – Chełmno, Bełżec, Sobibór, Treblinka], voorwoord van Jean-François Forges, 2013, 280 p. (nr. 8)

 

cehreli
 

Voor het eerst handelt een Franstalige studie over de specifiek door de SS gebouwde kampen in Polen tussen 1941 en 1943 om er Joden te vergassen die voornamelijk uit de getto's van Polen afkomstig waren, later ook uit de rest van Europa. Aan de hand van archiefstukken en getuigenissen, beschrijft dit boek wat het Joodse verzet inhield in Chelmno, Belzec, Sobibór en Treblinka: vier plaatsen van het nazi-genocide beleid waarvan de SS alle sporen trachtten te wissen na ze te hebben ontmanteld. Ondanks de grote geschiedschrijving van de Holocaust, werden deze kampen tot dusver zeer weinig blootgesteld aan wetenschappelijk onderzoek. Om te tonen hoe groepen joden zich verzetten van zodra ze konden, reconstrueert Sila Cehreli nauwkeurig hoe deze genocidale kampen, Aktion Reinhardt genoemd, werkten.

 

Keerzijde van het boek (pdf)

Inhoudstafel (pdf)

ISBN: 978-2-84174-638-5

Prijs: € 23,00

Onlinebestelling

 

 
Paul Bernard-Nouraud, Figurer l’autre. Essai sur la figure du « musulman » dans les camps de concentration nazis [De ander voorstellen: Essai over het beeld van de ‘muzelman’ in de nazi concentratiekampen], 2013, 306 p. (nr. 7)
 
bernard-nouraud
 

Het beeld van de ‘muzelman’ zoals het beschreven werd door overlevenden van de nazi kampen en door wetenschappelijk onderzocht sindsdien, blijft nog steeds problematisch. Het origine van de benaming is niet duidelijk en de analyse blijft ingewikkeld door de talrijke uitdagingen die uitgaan van het fenomeen van de concentratiekampen en de genocide door de nazi’s. Dit is de reden waarom Figurer l’autre zich in de analyse van deze figuur wil verdiepen, in een poging de contouren ervan te verduidelijken. Hij stelt er het voorbeeldige karakter van in vraag in het kader van de gekende nazi-feiten. Een nieuwe studie van gepubliceerde getuigenissen, maar ook van tekeningen, in de kampen gemaakt, kan er de tekenen terugvinden van een wereld van voorstellingen die die vorming van de ‘muzelman’ kon voorgaan. Aan de basis van deze evocatie staat in feite een verzameling van koloniale beelden, waar de nazi-ideologie zelf uit put. Opdat dergelijke beeldvorming kon doordringen tot in de kampen, moeten we tenslotte ook begrijpen, hoe de nazi-mythe wordt ervaren en gestructureerd rond een proces van figuratie en fictie, waarbij het reële het moet afleggen tegen de voorstellingen die leiden tot het produceren van totaal afwijkende figuren als de ‘muzelman’.

 

Keerzijde van het boek (pdf)

Inhoudstafel (pdf)

ISBN: 978-2-84174-623-1

Prijs: € 27,00

Onlinebestelling

 

 

Zalmen Gradowski, Écrits I et II: Témoignage d’un Sonderkommando d’Auschwitz [Teksten I en II: Getuigenis van een Sonderkommando van Auschwitz], 2013, 240 p. (nr. 6)
 
gradowski
 
Na zijn deportatie samen met heel zijn gezin, naar Auschwitz, wordt Zalmen Gradowski (Poolse Jood, geboren in 1910), vlug verplaats naar het Sonderkommando van Birkenau om er te werken in de gaskamers. Het is daar dat hij op clandestiene wijze één van de schrijvers wordt van de teksten die zullen getuigen van de Holocaust. Vier andere Sonderkommando’s zullen er manuscripten nalaten. Hij zal ook één van de hoofdfiguren worden van het verzet dat leidde tot de opstand van 7 oktober 1944.
 
Deze uitgave verzamelt voor de eerste keer de twee manuscripten die Zalmen Gradowski begroef nabij de crematoria alvorens er de opstand te ontketenen waarbij hij het leven liet.
 
Het eerste manuscript werd op 5 maart 1945 door het Rode Leger gevonden bij opgravingen. De twintig eerste pagina’s spreken over de ‘ethnische zuivering’ door de nazi troepen uitgevoerd in november 1942, in de regio van Grodno, tijdens de Aktion Judenrein.Het verhaal gaat verder met zijn reis naar Auschwitz, zijn aankomst in het kamp en de eerste dagen dat hij er verbleef. De tekst stopt bij het moment dat hij naar het Sonderkommando gestuurd wordt. Zijn stijl is verrassend. Hij richt zich onmiddellijk tot de fictieve lezer, hij spreekt hem voortdurend toe om hem te betrekken bij het gebeuren. Gradowski neemt de lezer mee door deze afdaling naar de hel met een literaire stijl die zwaar emotioneel geladen is. We hebben hier dus te maken met een historisch document en tegelijk met een getuigenis van literaire waarde. Gradowski gaat nog verder in het tweede manuscript: hij neemt het voorbeeld van een konvooi en verhaalt het hele proces van uitroeiing van dit konvooi. Hij vertelt ook, en dit is een unicum in de getuigengeschriften, hoe de Sonderkommando’s werden geselectionneerd om vermoord te worden. De ploegen die er werkten werden inderdaad regelmatig vernietigd om opstanden te voorkomen.

 

Inhoudstafel (pdf)

ISBN: 978-2-84174-621-7

Prijs: € 22,00

onlinebestelling

 

 

Daniel Weyssow (olv.), Les Caves de la Gestapo: Reconnaissance et conservation [De Gestapo-kelders: Erkenning en bewaring], 2013, 213 p. (nr. 5)
 
Akten van de studiedag van 21 oktober 2011 welke gehouden werd in de Koninklijke Bibliotheek van België
 
caves
 
Aan één der meest prestigieuze lanen van de hoofdstad, de Louizalaan, liggen drie gebouwen: de nummers 453, 347 en 510, die tijdens de Tweede Wereldoorlog gerequisitioneerd werden door de Gestapo. Ze werden omgevormd tot ware foltercentra waarvan de muren van de kelders de sporen behouden hebben in de vorm van teksten, tekeningen en hun laatste wil die de gevangenen er achterlieten. Dit volume verzamelt bijdragen van zowel specialisten ter zake als van getuigen en overlevenden, en heeft als dubbel doel:

  • De publieke en politieke machten wijzen op de verantwoordelijkheid om deze ‘vergeten’ herinnering in eer te stellen en er de bescherming van te waarborgen.
  • Aan de lezer een studie voor te leggen van gelijkaardige plekken (Breendonk, Keulen, Krakow, Fresnes, Romainville).
  
 

Onuitgegeven tekst: Grégory Célerse (Gedetacheerd onderzoeker en historicus aan het Museum van het Verzet van Bondues), Le siège de la Gestapo de La Madeleine (Lille) (pdf) [De zetel van de Gestapo van de Madeleine (Rijssel)]
 
De instandhouding van deze kelders in de Louizalaan: Daniel Weyssow, La journée d'étude en débats. Table ronde et interpellations parlementaires (pdf) [De studiedag en de debatten. Rond de tafel en parlementaire interpellaties]
 
Fotomateriaal, bijkomend aan de reeds getoonde foto’s in het werk :
 

  

ISBN: 978-2-84174-608-8

Prijs: € 20,00

onlinebestelling

 

 

Anny Dayan Rosenman, Fransiska Louwagie (olv.), Un Ciel de sang et de cendres: Piotr Rawicz et la solitude du témoin [Een hemel van bloed en as: Piotr Rawicz en de eenzaamheid van de getuige], 2013, 476 p. (nr. 4)

 

rawicz

 

Piotr Rawicz, overlevende van het getto van Lvov en van Auschwitz en Leitmeritz, is de auteur van een opmerkelijk boek over de vernietiging van de Oost-Europese Joden, Le Sang du Ciel. Een verhaal, fascinerend door de kracht van de vertelling, door de brute schoonheid van de schrijfstijl, door de absolute minachting voor elke vorm van conventie en norm, die van de getuigenis inbegrepen. Want doorheen de wrede en tegelijk poëtische modaliteiten eigen aan hem, geeft hij de afslachting van een volk weer, van de chaotische vlucht van de overlevenden, maar ook van de moeilijkheid om te getuigen van de ramp, hetzij op een hellende wijze en met een soms vertekend beeld.

Dit boek maakt het mogelijk om een lang vergeten man en zijn werk te (her)ontdekken, doorheen teksten van critici en literaire specialisten die Le Sang du Ciel in al zijn hevigheid beschrijven als één der grote teksten uit de XXste eeuw, eveneens doorheen de getuigenissen van hen die Rawicz gekend hebben als een charismatisch maar tevens wanhopig man. Een aantal van zijn verspreidde of onuitgegeven werken werden hier verzameld.

 

Inhoudstafel (pdf)

ISBN: 978-2-84174-609-5

Prijs: € 29,00

 

 

Alain Kleinberger, Philippe Mesnard (olv.), La Shoah: Théâtre et cinéma aux limites de la représentation [De Holocaust: de grenzen van de beeldvorming in theater en film], 2013, 543 p. (nr. 3)

 

shoah

 

Buiten de grenzen van de polemiek over de onvoorstelbaarheid van de Holocaust, hebben de auteurs van dit werk – die tot de grootste specialisten op dit gebied behoren – vraagtekens gezet bij de technische, esthetische en ethische mogelijkheden die fictie kan bevatten wanneer zo’n onderwerp aangesneden wordt. Elke deelnemer levert hier een studie af van een of meerdere werken over een periode die zich uitstrekt van het einde van de oorlog tot de jaren 2000, van de zwart-wit films van de jaren 1940 tot de televisiefilms van vandaag. Geen enkele discussie of kritiek over het weergeven van deze genocide blijft onbesproken, maar de originaliteit van dit werk stopt hierbij niet. Om beter de middelen en de inzet te begrijpen van de filmwereld, geconfronteerd met een onderwerp, als onhandelbaar gereputeerd, was het noodzakelijk om het theater erbij te betrekken en zijn kennis sinds mensenheugenis om wreedheid op het podium uit te beelden. In dit opzicht is dit volume een ongekend primeur.

 

Argumentarium (pdf)

Inhoudstafel (pdf)

ISBN: 978-2-84174-607-1

Prijs: € 29,00

onlinebestelling

 

 

Roman R. Kent, My Dog Lala: La touchante histoire vraie d'un jeune garçon et de son chien durant l'Holocauste [My Dog Lala: Het ontroerende en waargebeurde verhaal van een jongen en zijn hond tijdens de Holocaust], gevolgd door: Gustavo Corni, Le ghetto de Lódz/Litzmannstadt de 1940 à 1944: L'illusion d'une production et d'une autonomie juive autocratique [et getto van Łódź/Litzmannstadt tussen 1940 en 1944: De illusie van een volwaardige productie-eenheid en een autonome Joodse autocratie], vertaald van het Amerikaans door Céline Denis, 2012, 54 p. (nr. 2)

 

my_dog_lala

 

Roman R. Kent kijkt terug met de onschuldige blik van zijn prille jeugd, naar de herinneringen van een Joodse familie die van het ene moment op het andere omkantelt van een zorgeloos leventje in de stad Lódz, in Polen, in een wereld waar ze alle bezittingen verliest na de Duitse bezetting en zo terechtkomt in het ghetto. De schrijver neemt ons mee naar de vooravond van de Shoah, vergezeld door dat jonge hondje welk symbool wordt voor de wankelende menselijkheid die hem omringd. Dit kort verhaal, gedaan door een getuigende overlevende, wordt gevolgd door een historische uiteenzetting van Gustavo Corni, over het ghetto van Lódz. De lezer krijgt op die manier twee verschillende beelden van de ramp terwijl ze zich voltrekt.

Deze twee teksten worden aangevuld door een fotoboek over het ghetto van Lódz in 1941-1942.

 

ISBN: 978-2-84174-575-3

Prijs: € 7,00

(zie hierboven in het Nederlands)

 

 

Andreas Huyssen, La hantise de l’oubli: Essais sur les résurgences du passé [De angst voor het vergeten: Essays over het naar boven komen van het verleden], voorwoord door Philippe Mesnard, vertaald uit het Engels door Julie de Faramond en Justine Malle, 2011, 168 p. (nr. 1)

 

huyssen

 

Het oeuvre van Andreas Huyssen is vertaald en gekend over de hele wereld, deze bundel biedt eindelijk aan het Franstalige publiek een geheel van zijn representatieve teksten en zijn nadenken over de herinnering. De auteur stelt een gedetailleerde lezing voor van het werk van Anselm Kiefer, Art Spiegelman en W.G. Sebald. Hij gaat een vergelijkende analyse aan van de producties van de twee Duitslanden en herondervraagt de filosofen van de school van Frankfurt. De publieke ruimte maakt integraal deel uit van zijn onderzoeksvelden, dat het nu gaat over de voorstelling van historisch traumatische ervaringen, van herinneringspolitieken, van bewaring, van monumentalisering of verdwijning van monumenten aangaande de Shoah of 11 september 2001.

 

Andreas Huyssens is professor aan het departement talen en germaanse studies van de Universiteit van Colombia te New York, waar hij in 1998 het 'Center for Comparative Literature and Society' sticht. Hij is een van de stichters van New German Critique in 1974, een referentietijdschrift in het domein.

 

ISBN: 978-2-84174-550-0

Prijs: € 20,00

onlinebestelling

 

Additional information